صدای استریو در میکس و مسترینگ

یکی از بخش هایی که وتجه کمی به آن شده، بخش فضایی یا جایابی مناسب هر صدا در میدان صداست. برای فهم بهتر از بخش فضایی باید به درک مناسبی از سیستم صدای استریو (که شامل دو کانال صدا و بلندگوهای آن هاست) و تصویر استریویی آن ها در فضا برسیم. Panning امکان نشاندن مناسب صدا در فضا را فراهم می کند.

در حقیقت Panning کاری فراتر از این انجام می دهد. Panning می تواند با خارج کردن یک ساز از مسیر صدای سازی دیگر، صدای آن ساز را مشخص کرده و در نتیجه به هیجان و جذابیت قطعه اضافه می کند. همچنین Panning صحیح صدای قطعه را بزرگتر، پهن تر و بزرگ تر می کند.

روش مناسبPan  چیست؟ آیا قانونی در Pan کردن وجود دارد؟ به مانند سایر بخش ها در میکس، این کار نیز روش مشخصی وجود دارد، گرچه در نهایت ممکن است دلبخوها به نظر بیاید.

تصور کنیدد برای دیدن یک فیلم وسترن به سینما رفته اید. تصویر کلی در صحرای آریزونا بوده و یک Cowboy بر روی اسب خود در وسط تصویر قرار دارد. در این صحنه چند سرخپوست به او حمله می کنند، ولی به این دلیل که Cowboy در وسط صفحه قرار دارد، قادر به دیدنن آن ها نیستیم. اگر آن ها را نبینیم، تاثیرگذاری آن ها در فیلم محدود بوده و هزینه آن بی ارزش می شود. حال بهتر نبود اگر کارگردان آن ها را به طرف دیگر تصویر (مثلا سمت چپ) منتقل کرده دیده می شدند؟ و یا مثلا آن ها را در متام تصویر پخش می کرد که تاثیرگذاری صحنه بیشتر می شد؟

البته همین سناریو در رابطه با Pan در میکس صحیح است. Pan این امکان را به میکسر (کارگردان) می دهد که با جابجایی صداها (سرخپوست ها)، صدای آن ها را از مسیر خواننده اصلی (Cowboy) خارج کرده که هر کدام از صداها به وضوح شنیده (دیده) شوند.

مرکز فانتوم:

در سیستم استریو که در سال ۱۹۳۱ توسط Alan Blumlein در EMI Records اختراع شد (البته سال ۱۹۵۹ به همراه فرمت آن رونمایی شد)، پدیده ای عجیب به نام مرکز فانتوم اتفاق می افتد. مرکز فانتوم به این معنی است که ترکیب صدای دو بلندگو در سیستم استریو یک منبع صدای مجازی در مرکز تشکیل می دهد (شکل ۶-۲). جابجایی این منبع مجازی از مرکز دو بلندگوی دیگر، که احتمال آن با افزایش زیاد فاصله بلندگوها افزایش می یابد، باعث عدم عماهنگی در شنونده می شود. برای جلوگیری از این موضوع، صنعت فیلم سازی همیشه از یک بلندگو در مرکز بهره می برد (این فرمت Left-Center-Right-LCR نامیده می شود). این روش (استفاده از سه بلندگو) به این دلیل که جایگذاری آن ها برای شنوندگان دشوار بود، هیچ گاه وارد صنعت موسیقی نشد.