سه مکان مهم در میکس و مسترینگ

سه مکان فضایی مهم در میکس و مسترینگ وجود دارد؛ کاملا چپ، کاملا راست، و مرکز. از بین این سه، مرکز بسیار مهم است، چرا که بخش های پراهمیتی چون خواننده اصلی و همچنین گیتار باس، کیک و یا حتی اسنیر در آن جا قرار می گیرند. اگرچه قرار دادن کیک و گیتار باس هر دو در مرکز Coherency خوبی به قطعه می دهند، ولی اصل این تکنیک مربوط به Vinyl Records است.

در ضبط های استریو اولیه در اواسط دهه ۶۰ تمامی گروه به یک کانال و خواهننده اصلی به کانال مخالف Pan می شد. دلیل این عمل جدید بودن تکنولوژی ضبط استریو و عدم پیشرفت در تکنیک های آن تا آن زمان بود. در نتیجه …؟

به جای آن کلیدهای سه حالته برای قرار دادن در خروجی چپ، راست و یا هر دو (همان مرکز) وجود داشت. گاهی اوقات حتی کانالی مختص به یکی از خروجی های چپ و یا راست بود. مشابه آن میز معروف آن دوران همچون کارهای Beatles مورد استفاده قرار گرفته …؟

تنها روش فائق آمدن بر این مشکل کاهش انرژی فرکانس بم و یا pan کردن سازهایی همچون کیک وو گیتار باس همگی به مرکز بود. در واقع در طول زمان Disc Cutting با استفاده از یک اکوالایزر Eliptical فرکانس های پایین را از دو طرف حذف کرده و از وقوع مشکل در زمان Disc Cutting جلوگیری می کنند.

به صورت مشابه، با گسترده تر شدن تنوع منابع و افکت های استریو و Pseudo-Stereo، بیشتر مهندسین صدا برخلاف گستراندن صدا با استفاده از Pan، به اشتباه صداها را کاملا چپ و یا کاملا راست Pan می کنند. مشکل به اینجا ختم نمی شود! با اضافه شدن افکت ها و کیبوردهایی که خروجی استریو دارند، مشکلات در این زمینه بیشتر شد. بسیاری از این خروجی ها Pseudo-Stereo است و با افزودن افکت Chorous به یک خروجی اصلی، خروجی دیگر را می سازد. در این شرایط وقتی صداها کاملا به چپ و راست Pan می شد، پدیده Big Mono اتفاق می افتد.

 به عقیده من سه محدوده از اهمیت خاصی برخوردارند و برای جایگذاری صدا در آن ها باید دلیل خوبی داشته باشید. کاملا چپ، کاملا راست و مرکز. بر حسب تجربه شخصی، بسیاری از مهندسین صدا را دیده ام که خروجی سنتی سایزر و یا افکت ها را کاملا به چپ یا کاملا به راست Pan می کنند. مانند قطارهایی که از دو طرف تصویر حرکت می کنند. سپس کیک، اسنیر، گیتار باس و خواننده را به مرکز Pan می کنند. در این شرایط امکان آن هست که تمامی این بخش ها روی هم می افتند. اگر قطعه را مانند یک تصویر در نظر بگیریم، در این شرایط همه چیز جلوی هم بوده و امکان واضح دیدن آن ها وجود ندارد.

Dave Pensado

Big Mono در میکس و مسترینگ

Big Mono زمانی اتفاق می افتد که منابع Pseudo-Stereo زیادی را کاملا چپ یا راست Pan کنید. در این شرایط به هیچ عنوان تصویر فضایی (Panorama) مناسبی در قطعه نساخته اید؛ چرا که تمامی صداهای مشابه بر روی همPan  شده و از وضوح و عمق قطعه می کاهد.

 یکی از چیزهایی که در میکس دوست ندارم Big Mono است، که در آن تفاوت های خاصی بین صداهای چپ و راست نیست. برای مثال اگر چند کیبورد و چند گیتار را کاملا به چپ و راست Pan کنید، هیچ تصویر استریویی در صدا به وجود نخواهد آمد. این شرایط مانند یک ضبط مونوی بسیار بزرگ بوده و بسیار ناخوشایند شنیده می شود. در نتیجه کمی صداها را جدا می کنم و این یکی از روش هایی است که تمامی صداها را در میکس قابل شنیدن می کند. مانند صحنه اجرا که در آن هر کس در جای مناسب خود می نوازد. 

Ed Seay

راه حل این مشکل ضبط فقط یک خروجی (خروجی اصلی که روی آن افکتی وجود ندارد) و ساخت تصویر استریو با کمک Pitch Shift و یا تاخیر است. (به فصل ۸، بخش بعد: افزودن افکت ها؛ مراجعه کنید). به جای کاملا چپ یا کاملا راست صداها را در جای مناسبی بین آن ها Pan کنید. برای مثال می توانید منبع صدای چپ را در موقعیت ساعت 10:00 و راست را در موقعیت 04:00 قرار دهید؛ یا منبع چپ را در موقعیت ساعت ۹ و راست را 10:30 قرار دهید. با این کار صداهای چپ و راست بیش از اندازه از هم دور نمی شوند.

توصیه: Pan کردن نزدیک به یک طرف (مثلا 1:30 و 3:30)، عمق و پهنای استریوی مناسبی داشته و محل صداها در میدان صدای استریو مشخص خواهد بود.